Цвет сайта
Расстояние между буквами
Шрифт
Изображения
Навигация

Новости

Шекара маңының жалаңаштанбауы маңызды

20.11.2017 0

Шекара маңының жалаңаштанбауы маңызды

 

Сенатор Дүйсенғазы Мусиннің шекаралық аудандар мәселесіне көңіл аударып, ондағы әлеуметтік-тұрмыстық мәселелердің шешілуі қажеттігі туралы мақаласы «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланған еді («Шекара маңы жалаңаштанбасын десек».., «ЕҚ»., 23.10.17 жыл).

Онда сенатор еліміздегі 168 ауданның 79-ы шекара маңында орналасқанын және бұларда қоныстанған халықтың үлесі барлық республика халқының 31 пайызы екенін атап өтіп, ондағы жұмыссыздық пен тұрмыстық ахуал осы аумақтардағы біршама елді мекендердің бос қалуына соқтырып отырғанын, мұның өзі елдің қауіпсіздігіне нұқсан келтіретінін атаған. Осы мәселелерді айта келіп, Премьер-Министр Бақытжан Сағынтаевтың атына жолдаған сауалында ол: «қалыптасқан жағдайды өзгерту үшін «шекара маңы аудандары мәртебесін» заңнама түрінде бекітіп, шекарамен шектес аудандардың ерекшеліктерін ескеретін санаттық градацияларға негізделген кешенді бағдарлама жасалуы керектігін» жеткізген. Ұсыныста бюджет қызметкерлерінің жалақысы 25 пайыздан 75 пайызға дейін, бала туғанда берілетін бір реттік әлеуметтік көмек 1 млн теңгеге дейін және т.б. жеңілдіктер түрлерінің артуы керектігі атап көрсетілген екен. Сондай-ақ сенатор темір жол қатынасы дамымаған Шығыс Қазақстан облысының Қатонқарағай, Күршім, Үржар, Тарбағатай, Зайсан, Алматы облысының Райымбек аудандарының тұрғындары қыс айларында автомобиль жолдары жабылып қалатындықтан Үкіметтің қолдауына зәру болатынын айтқан.

Осы сауалға жуырда Премьер-Министр Б.Сағынтаевтың атынан жауап келді. Онда былай делінген: «Қазіргі уақытта шекара маңындағы елді мекендерді дамыту жөніндегі шаралар «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» (2014 ж) шеңберінде, оның ішінде шекара маңындағы аумақтардың инфрақұрылымы мен экономикасын дамыту және жайластыру, әкімшілік маңыздылығын арттыру және перспективалы елді мекендерді айқындау бөлігінде көзделген. Бағдарламаға сәйкес шекара маңындағы аумақтарға Мемлекеттік шекарадан 50 шақырымға дейінгі арақашықтықта орналасқан әкімшілік-аумақтық құрылымдардың және елді мекендердің аумақтары жатады. Тұтастай алғанда онда 1,6 млн адам тұратын 1284 ауыл бар. Шекара маңындағы ауылдардың 59%-ы орталықтандырылған ауызсумен жабдықталған, 72%-ы аудан орталығына дейін қатты жамылғысы бар жолдармен, 30%-ы табиғи газбен қамтылған, барлық ауылдар электрмен және телефонмен қамтамасыз етілген.

Қазақстан Республикасының шекара маңындағы аудандарды дамыту жөніндегі 2014-2020 жылдарға арналған шаралар кешені 1485 іс-шараны іске асыруды көздеген. Қаржыландырудың барлық көздерінен 124 млрд теңге бөлінген. Олар шекара маңындағы аудандардың экономикасын әртараптандыру, шағын және орта бизнесті дамыту бойынша – 319, әлеуметтік және инженерлік бойынша – 894, көлік-логистикалық бойынша – 171, туристік инфрақұрылымдар бойынша – 35, мемлекеттік шекарадан өту орындарын жайластыру бойынша – 13 іс-шараларды қамтуға мүмкіндік берді.

Шекара маңындағы елді мекендерді дамыту бойынша қосымша шараларды әзірлеу үшін Премьер-Министрдің бірінші орынбасарының басшылығымен Үкімет жанынан жұмыс тобы құрылды. Оның жұмысының нәтижелері бойынша шекара маңындағы аумақтарды дамыту жөніндегі іс-шаралар жоспары әзірленді. Онда Алматы облысының Райымбек ауданын қалпына келтіру, халықты ерікті түрде шекара маңындағы аумақтарға көшуге ынталандыру, байланыс қызметтерімен қамтамасыз ету, туристік қызметтерді, кәсіпкерлікті, әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылымды, шағын авиацияны және шекарадан өткізу пункттерін дамыту бойынша шараларды іске асыру көзделген.

Бұдан басқа, іс-шаралар жоспарына шекара маңындағы елді мекендердегі ең маңызды 49 инфрақұрылымдық жобаны іске асыру енгізілген, бұл жобалардың іске асырылуына 285,5 млрд теңге жұмсау жоспарлануда. Жалпы, «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасында және қабылданған іс-шаралар жоспарларында бекітілген шаралардың іске асырылуы шекара маңындағы елді мекендер халқының өмір сүру сапасын жақсартуға мүмкіндік береді және олардың қарқынды әлеуметтік-экономикалық дамуына өз үлесін қосады деп пайымдаймыз. Сонымен бірге адам өмірін жақсартуға бағытталған жаңа бастамалар енгізілуде. Мәселен, 2017 жылдың 1 шілдесінен бастап бала тууына байланысты берілетін бір жолғы жәрдемақының көлемі 20%-ға өсті. 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап әлеуметтік шарт жасау жүйесіне негізделген атаулы әлеуметтік көмектің жаңа форматы енгізіледі».

Ал сенатордың осы өңірлерге «шекара маңы аудандарының тұрғыны» арнайы мәртебесін беріп, оларды айрықша ынталандыру, бюджет қызметкерлерінің жалақысын 25-тен 75%-ға, бала туғанда берілетін бір реттік жөргекпұлды 1 млн теңгеге дейін арттыру және т.б. нақты ұсыныстары ескерусіз қалып, жалпы берілетін жеңілдіктерді санамалап шығумен тәмам болыпты. Мұндай «ынталандырумен» халықты шекара аумағында ұстап қалудың қиын екені көрініп тұр.

 

 

 

Дайындаған

Жақсыбай САМРАТ,

«Егемен Қазақстан»

20.11.2017

Бөлісу